Projectprogramma in het kader van de Gemeentelijke Samenwerking met Toetredingslanden gesubsidieerd door VNG International

 

I          Algemene gegevens 

1.                  Projectgegevens

Titel van het project:  INTERREGIONALE SAMENWERKING

       in planning beheer en bestuur van toerisme

Toetredingsland:                                Roemenië

Partnergemeente:                               de streek Mărginimea Sibiului (i.h.b. de gemeenten Salişte, Tilişca en Raşinari)

Aanvraagdatum:                                23-01-03

Beleidsterreinen:        Agrarische Zaken/Natuur en Landschap, Algemeen bestuur en Management, Economische zaken, Werkgelegenheid en arbeidsmarktbeleid

 

2.         Aanvragende (Nederlandse) gemeente

Gemeente                                          : Overbetuwe

Naam contactpersoon                       : Dhr. P. Rooijackers

Postadres                                          : Postbus 11

Postcode en plaats                            : 6660 AA Elst

Telefoon                                            : 0481-362365

Fax                                                   : 0481-372482

E-mail                                               : P. Rooijackers@overbetuwe.nl

 

3.         Ondertekening contract door

Naam                                                : Mw. E. Tuijnman

Functie/afdeling                                 : Burgemeester

en

Naam                                                : Mr. J. van Muyen

Functie/afdeling                                 : College van B & W

 

4.         Verwachte periode voor uitvoering van het project (inclusief reisdagen):

Duur van het project (in dagen):

Startdatum: 18-10-03

 Einddatum: 01-01-04, rapportage voor 01-03-04

 

II         PROJECTOMSCHRIJVING

1. Probleemanalyse

Mărginimea Sibiului is van oudsher een gebied met volop natuurschoon en culturele objecten. Dit is zowel een belangrijke voorwaarde voor het welzijn van de inwoners als voor het genereren van middelen van bestaan (toeristische exploitatie van de streek). Door de problematische geschiedenis van Roemenië kampen veel bestuurlijke verbanden met een achterstand in goede aansturing, onderlinge samenwerking en organisatie. Het is moeilijk in Roemenië zelf goed passende moderne structuren te ontwikkelen voor het creëren, beheren en onderhouden van de natuurlijke en culturele rijkdom van de streek, die toch goed passen bij het eigen karakter (dus niet alleen theoretische of buitenlandse modellen gebruiken). Nieuwe wetgeving en decentralisatie van beheer van gebieden door de staat (zonder bijbehorende financiering of ondersteuning) vormen extra problemen. Een andere problematische factor is, dat gemeenten van oudsher ieder voor zich hun eigen recreatiegebieden op eigen wijze besturen en trachten deze geschikt en aantrekkelijk te maken voor toerisme, zonder het regionale aanbod als geheel te bezien. Zeer recent heeft de county Sibiu (het regiobestuur van Mărginimea Sibiului) voor de regio een beleidsstuk geconcipieerd (bijgevoegd). Dit is echter vooral een opsomming van wensen en niet voorzien van een onderbouwing, tijdsplanning of implementatie, zodat een op zich goede input weer op de plank dreigt te verdwijnen.

 

Ontwikkeling samenwerking met partnergemeente; eerdere GST activiteiten

Er is al jarenlang sprake van een productieve samenwerking tussen personen in Roemenië (Mărginimea Sibiului) en Nederland (Overbetuwe). Deze samenwerking is nu al weer enige jaren geformaliseerd in resp. een Vereniging en een Stichting. Ze bracht een variëteit aan projecten voort, gericht op de ontwikkeling van Mărginimea Sibiului. In het kader van MMPT Regionale Ontwikkeling in 2000 verzorgde de gemeente een programma over plattelandsontwikkeling. Tijdens deze programma’s maakten de Roemeense deelnemers (burgemeesters en gemeenteambtenaren) in Overbetuwe kennis met de manier waarop de gemeenten in het “Rivierenland” interregionaal samenwerken via een inter-gemeentelijk “recreatieschap” waarbij de gemeenten als aandeelhouders functioneren in het creëren, beheren en onderhouden van de recreatiegebieden tussen de rivieren. Met vallen en opstaan is hier (met succes) een bestuursvorm ontwikkeld, die juridisch en financieel voor de Nederlandse situatie de beste mogelijkheden biedt. In juni 2003 heeft een grote delegatie van de county Sibiu een werkbezoek gebracht aan de gemeente Overbetuwe en zich ter plaatse georiënteerd op de werkwijze van de Recreatiemaatschappij bij wie de groep ook te gast was.

Een eerste belangrijke stap in de wederzijdse (en de interregionale) samenwerking is nu de oriëntatie ter plaatse van de (direct betrokkenen van) de gemeente Overbetuwe in Mărginimea Sibiului.

 

Specificatie van de behoefte aan een PUGA, STAGE / GIM bij de partnergemeente

Sinds er internationale projecten lopen voor de economische ontwikkeling van Mărginimea Sibiului is samenwerking tussen dorpen en tussen lokaal bestuur, NGO’s en particulieren positief op gang aan het komen, maar e.e.a. moet vanaf de grond worden opgebouwd. Er ontbreekt know-how, die elders al ontwikkeld is op het gebied van exploitatie, gebruikerscollectieven en gemeenschappelijk bestuur van regionale zaken. Ook is (zoals overal) de kwestie van tegenstrijdige belangen een bemoeilijkende factor (b.v. concurrentie, het stellen van interregionale prioriteiten en het gebruik van gebied).

Een Roemeens-Nederlandse conferentie over plattelandsontwikkeling in november 2001 motiveerde genoemde betrokkenen al wel om een intentieverklaring te formuleren: om ook als particulieren, gemeenten en NGO’s op het gebied van toerisme samen te gaan werken in de toekomst.

 

2.         Doelstelling

Bijdrage aan de hoofddoelstellingen GST-programma: versterken van lokaal en regionaal bestuur

·        het vaststellen van de behoefte van de partnerorganisatie en het schrijven van een projectvoorstel voor één of meerdere vooraf vastgesteld(e) beleidsterrein(en): planning, beheer en onderhoud van recreatieprojecten en gebieden in de streek Mărginimea Sibiului (vallend onder de county Sibiu) dat als basis kan dienen voor de start van verdere projecten.

·        Het ontwikkelen en indienen van een vervolgproject. De kern van het project zal zijn om intergemeentelijke samenwerking, samenwerking tussen regionale en lokale overheids-lagen, samenwerking tussen (lokale) overheden en NGO's en samenwerking tussen (lokale) overheden en MKB te verbeteren.

·        een nieuwe impuls geven aan de creativiteit en het overleg van het Roemeens lokaal en regionaal bestuur, door input van buitenaf te leveren vanuit een enerzijds vergelijkbare en anderzijds verder ontwikkelde situatie in Nederland.

 

3.         Doelgroep

Het project is gericht op de lokale autoriteiten, alsmede op de county als overkoepelend orgaan. Een betere planning, prioritering en samenwerking zal deze gremia direct ten goede komen. Echter ook het MKB in de streek zal profiteren van de overzichtelijke en inzichtelijke planning, van een verbeterde communicatie en van een duurzamer lange termijnontwikkeling.

De functies van de personen uit Roemenië die direct bij dit project betrokken zijn:

·        De burgemeesters van de dorpen Raşinari, Salişte en Tilişca.  (Deze dorpen zijn de eerst aanspreekbaren, deelname van andere gemeenten zal echter gestimuleerd worden en zal zeker ook gerealiseerd worden bij overleg, workshops en seminar)

·        De voorzitters van de zusterorganisaties “Mărginimea Sibiului in Dezvoltare (in ontwikkeling)”, Asociaţia Pensiunilor Agroturistice Răşinari (APAR) en Community Foundation Sibiu.

·        De president van de county Sibiu.

 

4.         Activiteiten en planning

De bedoeling is, met een delegatie van een aantal deskundigen op formuleringsmissie te gaan Roemenië om daar te werken aan een geïntegreerd meerjarenplan wat resulteert in een vervolg GIM-aanvraag. De gemeente Overbetuwe zal als aanvrager van het project een centrale rol vervullen. Deskundigheid zal worden aangetrokken via de recreatiemaatschappij Rivierengebied. Mensen van de Stichting Overbetuwe helpt Mǎrginimea Sibiului  zullen e.e.a. administratief ondersteunen en uitvoerende werkzaamheden verrichten. Op deze manier moet de beoogde bruikbare rapportage (c.q. het advies voor een langere termijnproject) tot stand komen.

De partijen, die in het opzetten en bewaken van het project centraal staan zijn:

-                de gemeente Overbetuwe i.h.b. de betrokkenen bij het recreatieschap

-                de county Sibiu en de gemeente(besture)n Sălişte, Tilişca en Raşinari

-                de verenigingen  “Mărginimea Sibiului in Dezvoltare (in ontwikkeling)” en Asociaţia Pensiunilor Agroturistice Răşinari (APAR) in Roemenië

-                de stichting “Overbetuwe helpt Mărginimea Sibiului” (SOhMS)

-                Expertise zal worden betrokken van en via de B.V. Recreatiemaatschappij Rivierengebied en VVV Deventer (plattelandsontwikkeling)

 

Concrete deelnemers:

 

1.      Mw. E. Tuijnman, burgemeester van de gemeente Overbetuwe

2.      Mr. J. van Muyen, gemeentesecretaris gemeente Overbetuwe

3.      Mw. C. de Bot, wethouder gemeente Overbetuwe

4.      Paul Rooijackers, ambtenaar internationale betrekkingen gemeente Overbetuwe

5.      Mijet Harinck, werkgroep toerisme, stichting Overbetuwe helpt Mărginimea Sibiului

6.      Lida van de Voorde, secretaris stichting Overbetuwe helpt Mărginimea Sibiului

7.      Nadia Pons, werkgroep toerisme, stichting Overbetuwe helpt Mărginimea Sibiului, vertaler en tolk Roemeens

Deelnemers aan het project, die wel participeren aan het Roemeense werkbezoek in juni, maar niet meegaan naar Roemenië met het werkbezoek van oktober.

8.      Jan Koedam, coördinator recreatieschap gemeente Overbetuwe

9.      Piet Smits, contactpersoon en beleidsmedewerker recreatieschap gemeente Overbetuwe

De recreatiemaatschappij zal meewerken aan het analyseren van de gegevens vanuit het werkbezoek en aan het opstellen van het uiteindelijk advies. Men overweegt nog om op een later tijdstip alsnog een werkbezoek uit te voeren.

 

Inhoud van de expertise van de verschillende Nederlandse participanten:

1.                                                            Kennis over- en ervaring met het juridisch en economisch bestuur en beheer van het toerisme in een landelijk gebied dat meerdere gemeenten omvat. (i.c. het Rivierengebied)

2.                                                            Kennis van lokaal bestuur en particulier ondernemerschap m.b.t. recreatie

3.                                                            Ervaring met projectcoördinatie, beheer en samenwerking m.b.t. recreatie

4.                                                            Ervaring met het uitzetten van routes, het exploiteren van zeer diverse recreatieve faciliteiten en objecten en andere relevante praktische zaken.

5.                                                            Kennis en ervaring met eco-toerisme in alle facetten

6.                                                            Ervaring en kennis op het gebied van reisorganisatie, promotie van de aantrekkelijkheden van een toeristisch gebied en doelgroepbepaling

7.                                                            Bekendheid met de streek, de Roemeense taal en de Roemeense cultuur

 

Stappenplan voor de uitvoering van het project:

·        Vanaf heden: vertalen en versturen van alle reeds over het project beschikbare materiaal naar de Roemeense participanten en omgekeerd alle relevante Roemeense informatie naar de Nederlandse participanten.

·        16 januari 2003: aftrap voor het project door de gemeente Overbetuwe, de recreatiemaatschappij en de stichting Overbetuwe helpt Mărginimea Sibiului

·        maart/juni: bespreking en uitwerking materiaal in het projectteam, overleg kernteam Deventer/Overbetuwe, uitwisseling ideeën en informatie platforms Roemenië-Nederland

·        juni: werkbezoek van een aantal Roemeense participanten aan de gemeente Overbetuwe, niet gesubsidieerd in het kader van het onderhavige project, kennismaking tussen Roemeense en Nederlandse deelnemers 

·        augustus/september: voorbereiding van de uitvoering van het werkbezoek van de Nederlandse delegatie naar Roemenië. Afstemming met de andere betrokkenen (kernteam Deventer-Overbetuwe), die het seminar plattelandsontwikkeling in oktober in Roemenië ontwikkelen.

·        September/oktober: uitwerken van materiaal voor het project: stellingen en vragen voor workshops, semi-gestructureerde interviews, programma voor een seminar en evaluatieformulieren

·        September/oktober: vertaling van het gemaakte materiaal in het Roemeens, bespreking met Roemeens kernteam en doen van voorwerk aan interviews, workshops en seminar door de Roemeense partners

·        Oktober: werkbezoek beginnend met onderzoek, workshops; vervolgens interviews met betrokkenen en overleg tussen partners en tenslotte een seminar met presentaties. Hier worden voorlopige conclusies getrokken en een evaluatie gehouden.

·        Oktober 2003-januari 2004: uitwerken materiaal; periodiek overleg

·        Maart 2004: rapportage aan VNG

 

Programma van het bezoek in Roemenië:

Zaterdag 18-10-03. Reisdag incl. vervoer van Boekarest naar Mărginimea Sibiului. Tijdens het verblijf wordt gebruik gemaakt van de pensions van de zusterorganisaties.

Zondag 19-10-03. Oriëntatie op de situatie ter plaatse, voorzover dit het onderwerp van het werkbezoek aangaat. Onderzoek naar de reëel beschikbare vervoersmogelijkheden, beschikbaarheid van informatie voor vreemdelingen ter plaatse, kwaliteit van bezienswaardigheden en logies, enz. Kennismaking met de sleutelfiguren van beleid en uitvoering op het gebied van het onderzoek. Presentatie van de partners van de interregionale samenwerking aan elkaar en introductie van het onderhavige project. Bezoek aan Raşinari en Sibiel met uitleg van Roemeense participanten.

Maandag 20-10-03. Programma in Salişte en Tilişca. Bekijken van het aanbod voor toeristen en de beschikbare toeristische informatie. Ontvangst op de gemeentehuizen en discussies over gemeentelijk beleid m.b.t. toerisme, het betrekken van de burgers daarbij (via dorpsraden) en de samenwerking met andere gremia.

Dinsdag 21-10-03.

Morgen:

Bijeenkomsten met het bestuur van de county in Sibiu: discussie met het bestuur over het countybeleid en de stand van zaken in Mărginimea Sibiului. (knelpunten in de praktijk, beleidskeuzes, oningevuld beleid). Idem met het VVV van Sibiu en met de inspecteur.

Middag: orientatie op Sibiu en de verhouding (samenhang) van het toeristisch potentieel van deze districtshoofdstad met dat van het ommeland (Mărginimea Sibiului). Gesprekken n.a.v. de gegevens van het programma tot op dat moment met de verschillende betrokken subgroepen. Tussenevaluatie en verdere koersbepaling.

Avond: delegaties van Overbetuwe en Deventer ontmoeten elkaar en bespreken de gang van zaken

Woensdag 22-10-03. Terugreis van de gemeentedelegatie

Een deel van de delegatie (van stichting Overbetuwe helpt Mărginimea Sibiului) blijft tot zondag om zaken verder uit te werken en een seminar te houden.

 

5.         Resultaten

Resultaat van het project is het formuleren van een projectvoorstel voor één of meerdere vooraf vastgesteld(e) beleidsterrein(en) en de richting voor verdere activiteiten te bepalen door een advies en een prioritering vast te leggen. De onderwerpen fondsenwerving en projectmanagement worden meegenomen in de overwegingen. Dit projectvoorstel wordt binnen 6-12 maanden na 1-3-04 ingediend bij het GST-team.

 

6.         Indicatoren

Aan de hand van de inhoud van de rapportage c.q. het schriftelijke advies  kan achteraf worden vastgesteld of de beoogde resultaten geheel of gedeeltelijk gerealiseerd zijn. Ook kan een tevredenheidsonderzoek onder de deelnemende betrokkenen worden gehouden, b.v. door aan het eind van het laatste seminar een evaluatieformulier te laten invullen en dit statistisch te verwerken.

 

Eindrapportage.

In het eindrapport dienen de volgende zaken te zijn omschreven:

Een voorstel voor een organisatievorm voor het Roemeense netwerk van betrokkenen bij de recreatie, dan wel (als dit nog niet haalbaar is) een manier om te komen tot het uitwerken van zo’n organisatievorm.

Een stappenplan voor een langere termijnproject

Een overzicht van de betrokken partijen en de regionale reikwijdte van het project op kortere en langere termijn.

Voorstellen om de samenwerking tussen county, gemeenten en particulieren te verbeteren.

Inventarisatie van onderwerpen waarop meerwaarde te behalen zou kunnen zijn.

Een voorstel voor het genereren van middelen om de ontwikkelingen te financieren.

Een eerste korte gedachtenaanzet voor profilering en PR en beheer en behoud van ontwikkelde zaken

Vervolg: GST-GIM projectaanvraag

Wanneer de lijnen voor een vervolgproject worden uitgezet zal er ook aandacht zijn voor het verkrijgen van fondsen voor financiering van regionale ontwikkeling etc. te denken valt aan  pre-structuurfondsen en structuurfondsen als ESF en EFRO. Roemenië kan nu nog niet gebruik maken van structuurfondsen, maar zodra ze toetreden kunnen ze meteen al een aanvraag indienen. Het is belangrijk dat al vroeg gewezen wordt op de mogelijkheden van structuurfondsen en dat deze ook open zijn voor gemeenten c.q. voor counties.

 

7.   Duurzaamheid

Duurzaamheid van de kennisoverdracht op langere termijn is gegarandeerd, omdat:

·De projectpartners in Roemenië, te weten het provinciebestuur, de lokale overheden en de twee zusterverenigingen hebben een groot draagvlak onder de bevolking en een invloedrijke plaats in de samenleving, Ook werken county, gemeenten en NGO’s steeds beter samen.

·Door de brede samenstelling van de werkgroepen en de vele contacten over lopende projecten is continuïteit in Roemenië en in Nederland gegarandeerd, ook al verlaten soms individuele deelnemers de gemeente of de NGO. Ook de standaard goede kwaliteit van de rapportage over wat er gedaan wordt, staat borg voor een vlotte overdracht tussen deelnemers.

·Er zijn zowel deelnemers met politieke- als met ambtelijke betrokkenheid, als NGO’s.

Er zijn binnen en tussen de gemeenten vergelijkbare activiteiten (afsluiten van een samenwerkingsovereenkomst tussen gemeenten op omschreven gebieden) en andere activiteiten (zoals burgerparticipatie: code of conduct, informatievoorziening, opzetten dorpsraden) die het project ondersteunen en versterken.

Het project maakt deel uit van de brede, goed georganiseerde samenwerking tussen Overbetuwe, Deventer, de stichting Overbetuwe helpt Mărginimea Sibiului en de stichting Deventer-Roemenië. De aansturing wordt gedaan door de kerngroepen in Nederland en Roemenië. De platforms van participanten in Nederland en Roemenië worden goed en regelmatig geïnformeerd.

 

8.     Voorlichting

·De gemeente Overbetuwe en de stichting Overbetuwe helpt Mărginimea Sibiului publiceert regelmatig over de projecten in de lokale en regionale bladen;

de stichting Overbetuwe helpt Mărginimea Sibiului publiceert een jaarverslag en een vouwblad om ruchtbaarheid te geven aan de projecten, die ruim verspreid worden onder de bevolking van Overbetuwe. Ook de jaarvergadering wordt benut voor voorlichting over het project m.b.v. gastsprekers en presentaties.

De recreatiemaatschappij publiceert ook in haar eigen regionale blad.

·Andere stichtingen in Overbetuwe die in Roemenië werken, worden actief benaderd met alle informatie.